Karasinekler

Diptera ordosu, Muscidae Familyasında yer alan böceklerdir Halk sağlığında büyük önem

Diptera ordosu, Muscidae Familyasında yer alan böceklerdir Halk sağlığında büyük önem taşıyan Musca domestica (karasinek) Tifo, Kolera, Dizanteri gibi başlıca hastalıkların yayılmasında önemli rol oynayan bir vektördür.

 Karasinekler tam başkalaşım geçirmek suretiyle hayat döngülerini tamamlamaktadırlar. Hayat döngülerinde yumurta, larva, pupa ve ergin olmak üzere dört evre bulunur. Kışı, gübre yığını gibi korunaklı yerlerde larva ya da pupa halinde geçirirler. Sıcak yaz koşulları karasinek gelişimi için en uygun koşulları sunmaktadır ve uygun koşullar altında bir hafta içerisinde gelişimini tamamlayıp döl verecek hale gelebilmektedirler. Bir yaz içerisinde toplam 10–12 nesil verebilmektedirler.

 Yumurtalar genellikle çürümekte olan ortamlar ile gübrelik alanlara bırakılmaktadır. Bırakılan yumurta sayısı, dişinin fizyolojisine ve vücut büyüklüğüne, dolayısıyla da larva halindeyken ne kadar iyi beslendiğine bağlı olarak 2000’e kadar çıkabilmektedir.

Yumurtalar beyaz renkte olup yaklaşım 1 mm uzunluğundadır. Küçük kümeler halinde tek tek bırakılmaktadır.Yumurta süresi, ortam şartlarına göre birkaç saat ile birkaç gün arasında değişmektedir.

Karasinekler yumurtalarını organik atıklar üzerine bırakırlar. 12 – 24 saat içerisinde açılan yumurtalardan çıkan larvalar 6 – 7 gün içerisinde Larva dönemini tamamlarlar. Pup dönemine girmek için organik atıkların üst kısmına çıkarlar. Pup dönemi 4 – 5 gün sürer. Ergin dişiler 4. günde yumurta bırakmaya başlarlar.

Sıcaklığa bağlı olarak yumurtalar 6–42 gün arasında ergine ulaşmaktadır. Yaşam uzunluğu genel olarak 3 hafta civarında olsa da, erginler soğuk koşullarda üç aya kadar yaşayabilmektedir.

İki kuşak arası sıcaklığa bağlı olarak 2–3 hafta sürer. Subtropikal kuşakta bulunan ülkemizde gelişme döneminin başlangıcından itibaren yılda 8–10 kuşak verebilmektedir.

Doğal koşullarda ergin dişi nadiren beş defadan fazla yumurtlamakta ve her bir yumurta bırakışta ortalama 120–130 yumurta bırakabilmektedir.

Erginler su yokluğunda 48 saatten fazla yaşayamazlar. Ergin birey günde iki veya üç kez besin alımı yapar. Gün boyu aktif olan bireyler beslenme ve çiftleşme faaliyetlerini gündüz yapıp geceleri dinlenirler.

 Zararları

Rahatsız edici özelliklerinin yanı sıra hastalık yapıcı çeşitli organizmaları da taşımaktadırlar. İnsanda ve hayvanlarda hastalık yapan 100’den fazla patojen organizmayı taşıdıkları rapor edilmiştir. Bu patojen organizmalar arasında tifo, kolera, salmonellozis, şigellosis, kolienteritis, Aujesky hastalığı, ayak ve ağız hastalıkları, mikobakteri enfeksiyonları, dizanteri, verem, antraks, trakoma, keratokonjuktivit (pempe göz), ishal, poliomiyelit, sığır rinotraketizi, cüzam etkenleri, kronik ve akut mastitis, parazitik kurtlar, Campylobacter, gastroenteritis virüsü sayılabilir.

Karasinekler, insan besinleri ve pis maddeler üzerinden beslendiğinden hastalıkların hızla yayılmasına neden olur.

Günümüzde bilim ve teknolojinin birbirine paralel gelişimi sayesinde, Karasineklerle; Fiziksel (Mekanik), kimyasal, kültürel ve biyolojik savaşım yöntemleri uygulanarak mücadeleye çalışılmaktadır.

Karasineklerin tamamen yok edilmesi mümkün değildir. Ancak kontrol altında tutulmaları mümkündür.

Karasineklerin kontrolünde Kimyasal savaşım kullanımı en son düşünülmelidir. Mutlaka kullanılması gerekiyorsa yerinde, zamanında ve yeterli miktarda olmalıdır.

 KARASİNEK ENTEGRE KONTROL ÇALIŞMALARI

•Karasinekler kışı ergin olarak ahırlarda,kiler ve depolarda,ağaç kovuklarında,taş aralıklarında, 1C nin altında olmayan sıcaklıklarda uyuşuk halde geçirirler.

•Ergin sivrisinek kış kontrol çalışmaları ile aynı zamanda karasinek kontrolü de yapılmış olur.

•Ortam sıcaklığı 15C yi geçtikten sonra karasinekler aktif hale gelirler.Karasinek mücadelesi bölgenin hava şartlarına bağlı olarak NİSAN-MAYIS aylarında başlar.

•Mücadeleye önce mekanik kontrol yöntemleri ile başlanılır.

•Karasinek üreme yerleri organik atıklar,çöplükler,gübrelikler,mezbahalar

•Gıda imalathaneleri çevreleri,açığa akan foseptikler,Pazar yeri süprüntüleri ,çöp konteynırları vb. yerlerdir.Bu alanlarda biriken atıklar 10 günde bir toparlanıp yerleşim bölgesi dışına çıkartılmalıdır.

•Açık ve kapalı ahırlardaki gübreler günlük olarak toplanıp,uygun açık arazide kurutulmalıdır.

•Çöp toplama ve biriktirme alanlarındaki çöplerin üzerleri toprakla örtülmelidir.

•Yukarıda alınan tedbirlere ek olarak biyolojik etkinlik denemesi sonucunda tercih edilmiş insektisit formulasyonları aşağıdaki yöntemlerle uygulanmalıdır:İnsektisitler karasinek savaşımında iki şekilde kullanılabilir.

•Üreme alanlarında larva kontrolü

•Dinlenme alanlarının kalıcı ilaçlanması       

•Her iki uygulamada da uygulama dozu ve yöntemine çok iyi uyulması gerekir. Karasineklerle kimyasal savaşımda temel ilke hem ergin hem de larvalara karşı aynı anda ilaçlama yapılmasıdır. Larvalarla Savaşım yapmadan yalnızca erginleri kontrol etmeye çalışmak yeterli olmamaktadır.

•Karasinek mücadelesinde yaygın olarak yem formülasyonlarıda kullanılarak başarılı sonuçlar alınmaktadır.

eticaretPORT Altyapısı Kullanılmıştır